ශිව බෝසතාණන් වහන්සේ

ශිව බෝසතාණන් වහන්සේ

ඉතා ඈත අතීතයේ, සංසාර චක්‍රයෙහි නොයෙක් ඉපදීම් ලබමින්, බුද්ධත්වයට පත්වීමට මඟ සකසා ගත් ඒ උතුම් ශිව බෝසතාණන් වහන්සේ, එකල සත්පුරුෂ රජෙකු ලෙස උපත ලැබූ සේක. උන්වහන්සේගේ රාජධානිය වූයේ සමෘද්ධියෙන්, සාමයෙන්, සතුටින් පිරිපුන් එකකි. රජතුමා ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන ගිය අතර, යටත් වැසියන් අතර කිසිදු දුකක්, පීඩාවක් නොවීය. සියලු සත්ත්වයෝ සතුටින්, ශාන්තියෙන් ජීවත් වූහ.

එක් දිනෙක, රජ මාළිගාවේ උයනෙහි සුවඳ මල් පිපී, කුරුළු ගී ගයන අතර, බෝසතාණන් වහන්සේ තම අග මෙහෙසිය සමග සුව විඳිමින් වැඩ සිටියහ. උන්වහන්සේගේ මුහුණෙහි නිර්මල සිනහවක් දිස් වූ අතර, ඇස් දෙකින් කරුණාව ගලා ගියේය. අග මෙහෙසියද රජුගේ ගුණයන්ගෙන් ආලෝකමත් වූවාය.

හදිසියේම, දුර ඈත සිට පැමිණි එක් දුප්පත් බ්‍රාහ්මණයෙකු මාළිගාවට පැමිණියේය. ඔහුගේ ඇඳුම් පැළඳුම් ඉරාගෙන, ශරීරය දුර්වල වී, මුහුණෙහි දැඩි කලකිරීමක් විය. ඔහු රජු ඉදිරියේ වැඳ වැටී, තම දුක්ඛිත කතාව පැවසීය.

"මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ කතාව අසා වදාරනු මැනව. මා ඉතා දුප්පත් බ්‍රාහ්මණයෙකි. දරු පවුලක් පෝෂණය කිරීමට මට කිසිවක් නැත. දින තුනක් තිස්සේ මට ආහාරයක් ලැබුණේ නැත. මාගේ දරුවෝ කුසගින්නෙන් පෙළෙති. මා ඔබට වැඳ වැටෙන්නේ, ඔබගේ මහා ධර්මිෂ්ඨ ගුණයෙන් මට පිහිටක් ලැබේවා කියා ය."

බෝසතාණන් වහන්සේ එම බ්‍රාහ්මයාගේ දුක අසා සැදැහැවත්ව ඔහු දෙස බැලූ සේක. උන්වහන්සේගේ හදවත දයා කරුණාවෙන් පිරී ගියේය. රජුගේ මුහුණෙහි කිසිදු වෙනසක් නොවීය, එහෙත් උන්වහන්සේ සිතුවේ, "මෙම සත්පුරුෂයාගේ දුක නිවාරණය කිරීම මාගේ පරම යුතුකම ය."

රජු තම අග මෙහෙසිය දෙස බලා, සිනහවකින් යුතුව මෙසේ පැවසීය:

"අග මෙහෙසිය, අපගේ ධනය, සැප සම්පත් සියල්ල අනිත්‍ය ය. සැබෑ සතුට ඇත්තේ අනුන්ගේ දුක නිවාරණය කිරීමෙහි ය. මෙම බ්‍රාහ්මයාගේ කුසගින්න නිවා අනුකම්පාව දක්වමු."

අග මෙහෙසියද රජුගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණය අගයමින්, මෙසේ කීවාය:

"මහරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අණ මාගේ සතුට ය. මෙම බ්‍රාහ්මයාට අවශ්‍ය සියල්ල ලබා දෙන්නෙමි."

රජු වහාම තම සේවකයන්ට අණ කොට, බ්‍රාහ්මයාට හොඳින් ආහාර පිළියෙල කරවා, මහා සන්තෝෂයෙන් ඔහුට පිළිගැන්වීය. බ්‍රාහ්මයා කෘතඥතාවයෙන්, රජුට ආශිර්වාද කරමින්, ආහාර ගෙන ගියේය.

කෙසේ වෙතත්, බෝසතාණන් වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨකම මෙයින් පමණක් සීමා නොවීය. දිනක්, එක් නැළිකරුවෙක් (වෙළෙන්දා) රජු වෙත පැමිණ, ඉතා දුකින් මෙසේ කීවේය:

"මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ යාත්‍රා අතරතුර, මට නැවක් අහිමි විය. මාගේ සියලු ධනය නැති විය. මාගේ පවුල කුසගින්නෙන් පෙළෙයි. ඔබ වහන්සේගෙන් උදව් බලාපොරොත්තුවෙන් පැමිණියෙමි."

බෝසතාණන් වහන්සේ නැවතත් අනුකම්පාවෙන් ඔහු දෙස බැලූ සේක. උන්වහන්සේට සිතක් විය, "මෙම වෙළෙන්දාගේ දුක නිවාරණය කිරීම මගේ වගකීම." රජු තමා සන්තකයේ තිබූ අතිවිශාල ධනයෙන් කොටසක්, නැළිකරුවාට ලබා දුන්නේය. එයින් ඔහුට අලුත් නැවක් මිල දී ගෙන, නැවත වෙළෙඳාම් කිරීමට හැකි විය.

බෝසතාණන් වහන්සේගේ දයා කරුණාව, ධර්මිෂ්ඨකම, පරාර්ථකාමී ගුණයන් ගැන මුළු රාජධානිය පුරාම පැතිර ගියේය. ජනතාව රජුට අතිශයින් ආදරය කළහ. සෑම විටම ඔවුන්ගේ දුක, පීඩාව රජුට දැනුනි.

තවත් දිනෙක, එක් අන්ධ බ්‍රාහ්මණයෙක් රජු වෙත පැමිණ, තම කතාව මෙසේ පැවසීය:

"මහරජාණන් වහන්ස, මා උපතින්ම අන්ධ ය. මාගේ ශරීරය දුර්වල ය. මාගේ පවුල පෝෂණය කිරීමට මට කිසිවක් නැත. ඔබ වහන්සේගේ දයා කරුණාව බලාපොරොත්තුවෙන් පැමිණියෙමි."

මෙවර බෝසතාණන් වහන්සේගේ පරෝපකාරී ගුණය තවදුරටත් ඉස්මතු විය. උන්වහන්සේ තමාගේ ඇස් දෙක, අන්ධ බ්‍රාහ්මයාට දීමට තීරණය කළ සේක. රජුගේ මෙම තීරණය ඇසූ අග මෙහෙසිය කඳුළු සැලුවාය.

"මහරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ මෙම තීරණය මා හදවතට ගොඩක් වේදනාවක් දැනෙයි. ඔබ වහන්සේගේ ඇස් දෙක... එය... එය..."

බෝසතාණන් වහන්සේ සන්සුන්ව, නොසැලෙන ස්වරයෙන් මෙසේ පැවසූ සේක:

"අග මෙහෙසිය, මෙම ශරීරය අනිත්‍ය ය. සැබෑ අනර්ඝ ධනය ඇත්තේ පිනෙහි ය. මෙම අන්ධ බ්‍රාහ්මයාගේ අඳුරු ලෝකය එළිය කිරීම, මාගේ අතිමහත් සතුට ය. මෙම පරිත්‍යාගය මාගේ බුද්ධත්වයට මඟ සකස් කරනු ඇත."

එහිදී, රජු තමාගේ කඩුව ගෙන, තමාගේ ඇස් දෙක පරිත්‍යාග කළ සේක. අන්ධ බ්‍රාහ්මයාට දෘෂ්ඨිය ලැබුනි. රජුගේ මෙම මහා පරිත්‍යාගය දුටු සියලු දෙනා විස්මයට පත් වූහ. අග මෙහෙසිය රජුගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණය ගැන ගෞරවයෙන් හිස නමමින්, තම ස්වාමියාට ආදරය කළාය.

රජු, ඇස් නොමැතිව වුවද, ධර්මය අතහැරියේ නැත. උන්වහන්සේ ඥානයෙන්, අවබෝධයෙන් රාජ්‍ය පාලනය කළ සේක. උන්වහන්සේගේ කරුණාව, දයා ගුණය, පරිත්‍යාගශීලී ගුණයන් නිසා, මුළු ලෝකයම සාමයෙන්, සතුටින් පිරී ගියේය.

මෙය ශිව බෝසතාණන් වහන්සේගේ බුද්ධත්වයට මඟ සකස් කළ එක් ජාතක කතාවක් පමණි. උන්වහන්සේගේ පරෝපකාරී ගුණය, අනන්ත සංසාරයෙහි නොයෙක් ආකාරයෙන් බැබළිණි.

ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක්, අනුකම්පාව, පරිත්‍යාගශීලී ගුණය, පරෝපකාරය.

දක්ෂිණා, ධර්ම, ඥාන, ඛන්ති, මෛත්‍රී, කරුණා, උපේක්ඛා.